(NCPLĐTO) – Có thể thấy, với nhiều lợi thế về chuyên môn kỹ thuật, chi phí hợp lý và hệ thống y tế ngày càng phát triển, Việt Nam đang đứng trước cơ hội thúc đẩy du lịch y tế trở thành lĩnh vực dịch vụ có giá trị. Thếnhưng, để phát triển bền vững, cần hoàn thiện đề án với định hướng rõ ràng, đồng bộ về chính sách…Theo đó, du lịch y tế có thể trở thành một hướng đi chiến lược giúp nâng giá trị ngành du lịch, mở rộng xuất khẩu dịch vụ và gia tăng nguồn thu ngoại tệ.
Bệnh viện Răng Hàm Mặt Sài Gòn với 20 năm kinh nghiệm trên thị trường. Hiện bệnh viện đang tiên phong hoạch định chiến lược phát triển du lịch y tế…Ảnh: Bệnh viện Răng Hàm Mặt Sài Gòn
Trong đó, hệ thống y tế Việt Nam trong những năm qua đã có những bước tiến đáng ghi nhận, nhất làcác lĩnh vực kỹ thuật cao như tim mạch, ung bướu, hỗ trợ sinh sản, ghép tạng, răng hàm mặt và phẫu thuật chuyên sâu. Nhiều kỹ thuật đã tiệm cận trình độ khu vực và quốc tế.
Trong suốt thời gian qua, du lịch Việt Nam chủ yếu dựa vào tài nguyên thiên nhiên và lợi thế chi phí. Tuy nhiên, xu hướng mới đang xuất hiện khi ngày càng nhiều bệnh nhân nước ngoài lựa chọn Việt Nam như một điểm đến y tế điển hình.
Theo tìm hiểu của Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam (AVRCIPL) phối hợp Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) từ Bộ Y tế cho thấy, thị trường du lịch y tế Việt Nam có thể tăng lên gần 4 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 18%/năm. Riêng lĩnh vực nha khoa tại TP.HCM mỗi năm mang lại khoảng 3.500 tỷ đồng (tương đương gần 150 triệu USD). Nếu khai thác tốt các lĩnh vực như thẩm mỹ, IVF, nhãn khoa hay chẩn đoán hình ảnh, quy mô doanh thu có thể đạt hàng tỷ USD mỗi năm.
Ngoài chất lượng, yếu tố chi phí là một lợi thế đáng kể. So với các nước như Singapore hay Thái Lan, giá dịch vụ tại Việt Nam hấp dẫn hơn, trong khi chất lượng ở một số lĩnh vực đã đạt tiêu chuẩn quốc tế. Từ đó, giúp thu hút nhóm khách hàng trung lưu, Việt kiều và bệnh nhân đến từ các thị trường mới nổi.Thực tế, ngày càng có nhiều khách quốc tế quay lại Việt Nam không chỉ để du lịch mà còn để điều trị hoặc kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Bên cạnh hoạt động khám chữa bệnh, du lịch y tế hiện nay đang mở rộng sang toàn bộ hành trình trải nghiệm của bệnh nhân. Sau điều trị, nhu cầu phục hồi, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Như vậy, ngành y tế đang từng bước tham gia sâu vào chuỗi du lịch kết hợp chăm sóc sức khỏe, không chỉ quảng bá mà còn trực tiếp cung cấp dịch vụ cho du khách. Điểm mạnh nổi bật của y tế Việt Nam là chi phí hợp lý và tính nhân văn, giúp người bệnh dễ dàng tiếp cận dịch vụ mà không bị áp lực tài chính quá lớn.
Đặc biệt, chất lượng chuyên môn của y tế Việt Nam đã có bước tiến dài. Với hơn 30 năm phát triển, ngành y tế đã nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị, từng bước tiệm cận trình độ khu vực. Hiện nay, người không còn phải ra nước ngoài điều trị với chi phí đắt đỏ mà có thể sử dụng dịch vụ trong nước với hiệu quả tương đương.
Có thể khẳng định, Việt Nam có trình độ chuyên môn tốt nhưng lại thiếu các dịch vụ nghỉ dưỡng, phục hồi sau điều trị, khiến thời gian lưu trú của khách quốc tế bị rút ngắn. Đây chính là khoảng trống cần được lấp đầy nếu muốn gia tăng giá trị chi tiêu của du khách. Đồng thời, hiện đã và đang triển khai nhiều chính sách tạo thuận lợi cho phát triển du lịch. Với việc tiến hành việc mở rộng cấp thị thực điện tử (e-visa), miễn thị thực cho công dân một số quốc gia.
Điển hình, hệ thống bệnh viện, nhất là khối tư nhân, được đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng tốt nhu cầu của khách quốc tế. Đây là những điểm đến tiềm năng để khai thác du lịch y tế.
Cùng với đó, Việt Nam có đội ngũ y, bác sĩ với năng lực chuyên môn đang ngày càng được khẳng định khi thực hiện thành công nhiều ca ghép tạng, ghép đa tạng, phẫu thuật chuyên sâu, can thiệp tim bào thai tại các bệnh viện, cơ sở y tế hiện đại, đạt chuẩn quốc tế. Đối với sự phát triển của y học cổ truyền phương Đông, các phương pháp như châm cứu, bấm huyệt, phục hồi chức năng, sử dụng dược liệu và các bài thuốc dân tộc là lợi thế riêng có của Việt Nam. Đây là những cơ sở, điều kiện đang có phù hợp để Việt Nam phát triển các sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng, phục hồi…
Như vậy, ngoài câu chuyện thu hút khách quốc tế đến tham quan, nghỉ dưỡng, du lịch y tế còn mở ra cơ hội để Việt Nam xuất khẩu dịch vụ chất lượng cao ngay trên lãnh thổ của mình. Việt Nam được đánh giá là cạnh tranh so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa, thiên nhiên phong phú và là điểm đến an toàn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. Nhờ việc đẩy mạnh số hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), xây dựng hồ sơ bệnh án điện tử và nâng cấp hạ tầng bệnh viện theo tiêu chuẩn quốc tế, nhiều cơ sở khám, chữa bệnh tại Việt Nam không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn tiếp nhận điều trị cho bệnh nhân nước ngoài, kiều bào và chuyên gia quốc tế đang làm việc tại Việt Nam.
Khi du khách đến Việt Nam để khám bệnh, làm răng, thẩm mỹ, tầm soát ung thư, phục hồi chức năng hoặc chăm sóc sức khỏe, nguồn thu không chỉ thuộc về ngành y tế mà còn lan tỏa sang du lịch, lưu trú, vận chuyển, ẩm thực, bảo hiểm và nhiều dịch vụ hỗ trợ khác.
Trong chuyến công tác tại châu Âu vào tháng 03 năm 2026 vừa qua, tác giả bài viết đã có chuyến trải nghiệm về dịch vụ y tế ở Pháp, Bỉ, Ý, Đức, Hà Lan…dường như đối với chăm sóc sức khoẻ răng miệngchưa được tốt. Câu hỏi đặt ra, các tổ chức xã hội, xã hội nghề nghiệp như hiệp hội, viện và các trung tâm liệu có thể trở thành một cầu nối để khách du lịch châu Âu, nhất là ở Anh và Đức, Hà Lan có thể đến Việt Nam và sử dụng dịch vụ y tế rất tuyệt vời…Mặc dù, hệ thống y tế của châu Âu rất tốt, nhưng chi phí cao và thời gian chờ đợi lâu. Dịch vụ y tế công cộng NHS đang quá tải, đặc biệt với các bệnh thông thường. Do đó, tiềm năng kéo du khách đến Việt Nam để sử dụng dịch vụ thăm khám, chữa bệnh là rất lớn.
Du lịch y tế là xu hướng toàn cầu. Nhất là sau đại dịch COVID-19, thay vì chỉ chú trọng vào chữa bệnh, ngành y tế thế giới đang chuyển mình thành một hệ sinh thái dịch vụ tích hợp, bao trùm từ tầm soát, phòng ngừa, chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần, phục hồi chức năng, cho đến du lịch.
Tại Mỹ, ước tính hàng triệu người dân nước này tìm đến dịch vụ chăm sóc sức khỏe ở nước ngoài mỗi năm, giúp họ tiết kiệm 40 – 90% chi phí. Tại Đông Nam Á, du lịch y tế đang nổi lên như một ngành tăng trưởng chiến lược. Báo cáo của CGS International cho thấy, du lịch y tế tại Đông Nam Á dự kiến sẽ tăng trưởng 18%/năm cho đến năm 2032, chiếm khoảng 40% thị trường toàn cầu. Thái Lan, Singapore và Malaysia – 3 điểm đến du lịch y tế hàng đầu khu vực, tạo ra doanh thu trên 2,2 tỷ USD từ năm 2023. Các quốc gia này đã sớm định vị mình là điểm đến chăm sóc sức khỏe hàng đầu thế giới.
Đội ngũ bác sĩ đều có chứng chỉ hành nghề theo quy định. Ảnh: Bệnh viện Răng Hàm Mặt Sài Gòn
Việt Nam cũng đang đứng trước cơ hội lớn. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong thời gian gần đây tăng nhanh. Nền y tế cũng đang hiện đại hóa nhanh chóng với sự gia tăng mạnh mẽ của đầu tư tư nhân.Đội ngũ Y, bác sĩ có tay nghề bác sĩ trong một số chuyên khoa, thế mạnh du lịch, ẩm thực, văn hóa và cộng đồng Việt kiều đông đảo. Mặc dù vậy, doanh thu du lịch y tế của Việt Nam vẫn còn khiêm tốn so với các nước trong khu vực. Điều này cho thấy thị trường còn rất nhiều dư địa.
Bên cạnh đó, nha khoa là một trong những dịch vụ y tế thế mạnh của Việt Nam trong hút khách hàng quốc tế. Do các yếu tố chi phí hợp lý (chỉ khoảng bằng 1/5 so với chi phí ở Mỹ), thời gian tiếp cận bác sĩ nha khoa, chất lượng tốt, đa dạng gói phục vụ, trang thiết bị phục vụ không thua kém so với quốc tế, các phòng nha chất lượng cao đã thu hút số lượng lớn du khách quốc tế và Việt kiều tới làm các dịch vụ.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, tại TP HCM cho thấy đã thu tới 3.500 tỷ đồng từ dịch vụ này. Trong khi đó, doanh thu du lịch y tế tại Việt Nam năm 2025 đạt hơn 850 triệu USD và dự báo đạt khoảng 3,77 tỷ USD vào năm 2034, với CAGR gần 18% giai đoạn 2026 – 2034.
Trong bối cảnh du lịch Việt Nam vẫn đối mặt với bài toán “khách đông nhưng doanh thu chưa tương xứng”, du lịch y tế có thể là một hướng đi chiến lược để nâng giá trị chi tiêu của khách quốc tế. Đây cũng là một cách để thúc đẩy xuất khẩu dịch vụ, góp phần cải thiện cán cân thương mại hàng hóa và dịch vụ.
Từ tháng 9/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Y tế đã công bố Biên bản ghi nhớ về hợp tác phát triển du lịch y tế hiệu quả và bền vững giai đoạn 2025 – 2030 với nhiều giải pháp được đặt ra. Bộ Y tế cũng đang lấy ý kiến dự thảo đề án phát triển dịch vụ khám, chữa bệnh chất lượng cao giai đoạn 2025 – 2030, hướng tới thu hút người nước ngoài và người Việt có khả năng chi trả, đồng thời hạn chế tình trạng ra nước ngoài điều trị. Mục tiêu đến năm 2030, ít nhất 5 địa phương trọng điểm triển khai mô hình du lịch y tế tích hợp bệnh viện – khách sạn – khu nghỉ dưỡng – lữ hành.
Đề án đặt mục tiêu nâng chất lượng bệnh viện đạt chuẩn quốc gia, quốc tế; phát triển ít nhất 15 bệnh viện đạt tiêu chuẩn quốc tế. Việc xây dựng các gói dịch vụ như điều trị kỹ thuật cao, y học cổ truyền kết hợp nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Ở góc độ truyền thông, Việt Nam chưa đầu tư tương xứng cho hoạt động marketing chiến lược, thông điệp riêng hướng đến du khách quốc tế và xây dựng danh tiếng cho ngành du lịch y tế. Các bệnh viện quốc tế, hệ thống y tế tư nhân và các đơn vị cung cấp dịch vụ khác cần phối hợp chặt chẽ hơn với nhau và với Bộ Y tế để phát triển một khung truyền thông chung.
Trong đó, các báo cáo thành tựu rời rạc cần chuyển sang triển khai chiến lược truyền thông bài bản, vừa tạo dựng lòng tin với bệnh nhân, vừa tôn vinh các câu chuyện thành công của Việt Nam và giới thiệu hệ thống y tế theo cách mà công chúng quốc tế có thể dễ dàng đón nhận và tin tưởng.
Đa dạng dịch vụ nha khoa thẩm mỹ, ứng dụng khoa học công nghệ cao tại Bệnh viện Răng Hàm Mặt Sài Gòn
Tin rằng, du lịch y tế là xu hướng tất yếu trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe kết hợp nghỉ dưỡng ngày càng tăng. Việt Nam có lợi thế về chi phí cạnh tranh, chất lượng chuyên môn ngày càng nâng cao, cùng với nền y học cổ truyền phong phú, không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân mà còn mở ra hướng đi mới cho ngành du lịch – y tế…
(Bài xuất bản ấn phẩm Pháp luật – Chính sách – Đầu tư: Kiến tạo niềm tin, dẫn lối phát triển, Hiệp hội AVRCIPL số T5/2026)
TS. Hồ Minh Sơn – Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam (AVRCIPL);
Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC)
